‘Jeu de boules’ is een verzamelnaam voor diverse balsporten, waarvan Pétanque, het spel dat wij spelen, de meest voorkomende variant is. Het spelen van Pétanque is niet aan leeftijd gebonden en kan op veel verschillende terreinen gespeeld worden. Het spelmateriaal niet duur in aanschaf.
Onze club heeft ervoor gekozen alleen recreatief te spelen, dus niet in wedstrijdverband. Bij ‘De Pioniers’ staat gezelligheid en kameraadschap voorop. Wekelijks zijn er drie speelmomenten: op maandagmiddag, woensdagochtend en vrijdagmiddag.
Doel van het spel
In onze club wordt het spel gespeeld door een groen en een geel team, met elk twee of drie spelers. In het team van twee spelers speelt elke speler met drie boules en in het team van drie spelers elk met twee boules. Voor aanvang van het spel laat de wedstrijdleider nummers trekken waarmee er willekeurig wordt bepaald wie er in een groen dan wel in een geel team speelt en op welke baan (1 tot en met 7). De teams die tegen elkaar spelen hebben een omvang van twee+twee, drie+drie of van twee+drie spelers. De wedstrijdleider bepaalt hoeveel teams er zijn en wat de samenstelling is.
Bij aanvang werpt een speler van het groene team het but; daarna werpt een speler van dit team de eerste boule. Vervolgens is de beurt aan de tegenstander om de worp te verbeteren en dichter bij het but te komen. Dat gaat door totdat een van de teams geen boules meer heeft. Dan werpt het andere team zijn nog resterende boules. Hebben beide teams geen boules meer dan worden de boules geteld van het team waarvan de boules het dichtst bij het but liggen. Een van spelers noteert het aantal punten op het scorebord. De winnaar van de werpronde werpt het but voor de volgende werpronde. Winnaar is het team dat als eerste dertien punten heeft behaald. Dan begint een nieuwe speelronde en mag het verliezende team het but voor de eerste werpronde gooien.
Spelregels Pioniers
Voor De Pioniers gelden de spelregels weergegeven in het navolgende uittreksel, zijnde een verkorte weergave van het reglement van de Nederlandse Jeu de Boules Bond (NJBB), toegespitst op onze club. De spelers worden geacht het spel volgens deze regels te spelen. Onderstaande artikelnummers verwijzen kortheidshalve naar de nummers in het NJBB-reglement.

Artikel 5 Reglementaire terreinen – De denkbeeldige lijn (aan de kopse zijde) langs de voorkanten van de werptegel is een zogenaamde verlieslijn. Is de bal geheel over deze lijn dan is hij uit. Spelers dienen bij het werpen van het but de baanindeling in acht te nemen met name wanneer er op banen ernaast ook wordt gespeeld. Ze moeten er naar streven het spel op belendende banen niet te storen.
Artikel 6 Begin van het spel, de werptegel – De speler moet met twee voeten op de werptegel staan en blijven staan tijdens het gooien van het but en de boules. Het team dat het recht heeft het but uit te gooien krijgt hiervoor één poging. Bij een niet geslaagde uitworp legt het andere team het but neer op een door hem gewenste en toegestane positie. Dat een speler het but uitgooit betekent niet dat hij ook de eerste boule moet werpen.
Artikel 7 Uitwerpen van het But – Het but dient ten minste op zes meter en ten hoogste tien meter te worden uitgegooid. Het but mag bij het uitgooien minimaal een halve meter (niet minder) van een obstakel liggen. De goot op baan 1 en de stoeprand op baan 7 zijn in dit opzicht obstakels. Een geldig geworpen but mag niet worden verplaatst.
Artikel 14 Ongeldig geworden but – Indien het but ongeldig geworden is door het raken van een obstakel (goot of stoeprand) dan is het volgende van kracht:
- beide teams hebben nog boules te spelen, dan is de ronde onbeslist;
- één team heeft nog boules, deze krijgt zoveel punten als het aantal nog te spelen boules;
- geen van beide teams heeft nog boules, dan eindigt de ronde onbeslist en het team dat de vorige ronde scoorde gooit opnieuw uit.
Artikel 16 Werpen boules – Eenmaal geworpen boules mogen niet opnieuw worden geworpen en blijven in het spel.
Artikel 17 Gedrag spelers – Spelers worden geacht, staande bij de werptegel of in de baan, de speler die gooit niet te storen of af te leiden.
Artikel 19 Ongeldig geworden boules – Een boule is pas ongeldig, wanneer hij de uitlijn volledig is gepasseerd (met name kopse zijden).
Artikel 29 Boules op gelijke afstand van het but – Indien twee boules van elk der twee teams op gelijke afstand van het but liggen is het volgende van kracht:
- geen van de teams heeft nog boules, de ronde is dan onbeslist;
- één team heeft nog boules en behaalt zoveel punten als zij uiteindelijk dichter bij het but heeft liggen dan de dichtstbijzijnde boule van de tegenstander;
- beide teams hebben nog boules te spelen, het team dat het laatst heeft geworpen werpt nogmaals en vervolgens de teams om beurten om een boule beter te plaatsen.
Artikel 33 Te laat komen – Spelers worden geacht vijftien minuten voor aanvang zich te melden bij de wedstrijdleider. Laatkomers en te laat komers krijgen zo goed als mogelijk door de wedstrijdleider een plaats in een team aangewezen. Wanneer de wedstrijden zijn begonnen kan een laatkomer pas na de pauze worden toegevoegd aan een team .
Het speeltijdenschema – We spelen op maandagmiddag, woensdagmorgen en vrijdagmiddag. De speeltijden zijn in de middagen 13.30 – 14.30 uur (met een pauze van vijftien minuten) en vervolgens 14.45 – 15.30 uur. In de morgenwedstrijd spelen we van 09.30 – 10.30 uur (met een pauze van vijftien minuten) en vervolgens 10.45 – 11.30 uur.
Na afloop van de wedstrijden is er gelegenheid om in de sportkantine van Haag Atletiek wat met elkaar te drinken, van gedachten te wisselen of zijn verjaardag vieren. Anno 2025 zijn er drie toernooien bij onze eigen club, waarvan één tegen een bevriende club uit onze omgeving. Indien er wedstrijden of toernooien worden gespeeld buiten ons clubverband kan het zijn dat daar het reglement van de NJBB, zonder uitzonderingen of aanpassingen van toepassing is. Voor het reglement van de NJBB zij verwezen naar zijn website.
Vastgesteld door het Bestuur van De Pioniers Den Haag, 9 maart 2025